Publieke gronden duurzaam inzetten voor voedsel, samenleving en natuur: take-aways & opname online lab (10 februari 2026)

Opname van het Online lab over publieke gronden van 10/2/2026

Herbekijk het volledige webinar of spoel meteen door naar de relevante topics via de agenda hieronder.

Agenda van het Online lab

• Potentieel van publieke gronden
• Ondersteuning vanuit Vlaamse Overheid
• Besturen en praktijkcases: Aalst, Leuven, Oostende
• Ondersteuningsaanbod De Landgenoten

De belangrijkste take-aways

• ‍Investeer in een duidelijke inventaris.
  Maak eerst zichtbaar wat je bezit: ligging, gebruik, contracten, bestemming, knelpunten en kansen. Een goede inventaris is het fundament van elk grondbeleid.
• Denk groter dan één perceel.
  Vertrek vanuit een breed toekomstbeeld voor open ruimte, landbouw en klimaat. Zie publieke grond niet als losse kavels, maar als strategische hefboom om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.
• Breng collega’s, diensten en buurgemeenten samen.
  Verbind landbouw, omgeving, patrimonium, klimaat, natuur en sociale diensten. Werk ook over gemeentegrenzen heen – publieke grond én de uitdagingen errond stoppen niet bij de grenslijn.
• Ga in dialoog met landbouwers en benut hun ondernemerschap.
  Praat met de huidige en toekomstige gebruikers. Vraag hen naar hun dromen en plannen en bouw projecten samen op. Zo ontstaat draagvlak én maatschappelijke meerwaarde.
• Communiceer helder, transparant en uitnodigend.
  Gebruik een open oproep, duidelijke criteria en regelmatige updates. Goede communicatie bouwt vertrouwen bij landbouwers, burgers, collega’s en bestuurders.
• Gebruik verschillende instrumenten slim.
  Pacht, erfpacht, ter bede of tijdelijke invulling: kies het juiste instrument voor de juiste ambitie. Vermijd juridische verrassingen door vooraf te bepalen welke route je volgt.
• Werk stap voor stap: van visie naar projecten.
  Start met ambities, maak een inventaris, lanceer een oproep, selecteer zorgvuldig, sluit de juiste overeenkomst en volg nadien op. Door helder te faseren blijft het proces beheersbaar.
• Leer van bestaande voorbeelden en hergebruik wat werkt.
  Aalst, Leuven en Oostende tonen dat verschillende aanpakken mogelijk zijn: van pachtprocedures tot gebiedsontwikkeling. Neem over wat past en schaal het op naar jouw context.
• Zet in op zowel korte als lange termijn.
  Combineer tijdelijke invulling (bezetting ter bede, experimenten) met structurele verankering (erfpacht, langetermijnvisie). Zo creëer je ruimte voor innovatie én stabiliteit.
• Vraag ondersteuning wanneer nodig.
  Gebruik het lerend netwerk, opleidingen, inspiratiesessies en begeleiding van partners zoals De Landgenoten. Niet elk bestuur hoeft zelf het warm water opnieuw uit te vinden.

Alle bronnen en praktijkcases vind je gebundeld terug in de Themawijzer Publieke Gronden

‍