Voedselgemeente Tongeren-Borgloon in de kijker: een doordachte aanpak, goede samenwerkingen en een portie geduld

                                   Leerlingen van het 6de leerjaar op bezoek bij een lokale boerderij

‍

Wendy Houben, deskundige Milieu en Landbouw in Tongeren-Borgloon, geeft uitleg over hoe ze Voedselgemeente zijn geworden, wat de voordelen zijn van het tekenen van de engagementsverklaring en waarom samenwerkingen zo belangrijk zijn.

‍

Een geslaagde start: verder bouwend op wat er al is

Toen het huidige lokale bestuur van start ging, bouwde Tongeren-Borloon een volwaardige dienst Landbouw uit, met eigen personeel, budget en een schepen van Landbouw. Dit was dé kans om het thema voeding een duidelijke plaats te geven binnen het bestuur en om de lokale initiatieven te versterken. 

Tongeren-Borgloon hoefde het warm water niet opnieuw uit te vinden. Er gebeurde al heel wat rond voeding, landbouw en lokale producenten. Alleen zat die werking verspreid over verschillende diensten en initiatieven. Hierdoor ontbrak het aan overzicht. 

“We zijn niet gestart met een blanco blad. We hebben eerst gekeken naar wat er al gebeurt en hoe we die initiatieven sterker met elkaar kunnen verbinden.”

De eerste stap was daarom eenvoudig: inkaart brengen wat er al gebeurt. Welke projecten lopen er? Wie is erbijbetrokken? Wat willen we behouden, versterken of nog opstarten? Wat willen wein de toekomst nog realiseren? 

Dat is meteen een belangrijke les voor andere lokale besturen: je hoeft niet eerst een volledig nieuw voedselbeleid uit te werken om Voedselgemeente te worden. Begin met wat er al is. Door die oefening te maken en de engagementsverklaring te ondertekenen, kreeg Tongeren-Borgloon een kader om bestaande acties samen te brengen en verder uit te bouwen. Die oefening geeft houvast, voorkomt dubbel werk en helpt om prioriteiten te bepalen.

Zo heeft Tongeren-Borloon het hanteren van een duurzaam aankoopbeleid opgenomen in hun engagementsverklaring. De gemeente kiest bewust voor lokale en biologische producten, zet zich in op de eiwitshift en geeft extra aandacht aan het beperken van voedselverlies.

‍

Ontdek hier wat er nog meer in hun engagementsverklaring staat. 

‍

‍

‍

Kleine stappen maken het verschil

Een voedselbeleid hoeft niet van vandaag op morgen helemaal klaar te zijn. Tongeren-Borgloon kiest bewust voor een aanpak in kleine, haalbare stappen.

Denk dus niet: “Wat moet onze gemeente allemaal doen?” Begin met: “Wat kunnen we dit jaar al realiseren?”

Een eerste actie die lukt, maakt het makkelijker om een volgende stap te zetten. Zo ontstaan concrete resultaten die je kan tonen aan collega’s, inwoners en het bestuur. En net die zichtbare successen helpen om verder draagvlak te creëren.

‍

Een sterk voedselbeleid hoef je niet alleen te maken

Ook voor partners buiten het gemeentebestuur is een belangrijke rol weggelegd. Tongeren-Borgloon werkt bijvoorbeeld samen met BelOrta en Regionaal Landschap Haspengouw & Voeren. Die partners brengen expertise, contacten en ervaring mee die een lokaal bestuur niet noodzakelijk zelf in huis heeft.

“Je hoeft niet alles zelf te doen. Als lokaal bestuur kan je vooral verbinden: de juiste mensen samenbrengen, bestaande initiatieven versterken en samen stap voor stap vooruitgaan.”

Dat maakt de rol van een gemeente bijzonder waardevol: je hoeft niet alles zelf uit te voeren. Je kan vooral mensen en organisaties rond de tafel brengen, verbindingen leggen en zorgen dat goede initiatieven kansen krijgen.

Ook binnen de eigen organisatie loont samenwerken. Door bijvoorbeeld landbouw, welzijn, milieu, lokale economie, communicatie en vrije tijd bij het verhaal te betrekken, wordt voeding een gedeelde verantwoordelijkheid in plaats van een thema van één dienst.

‍

Ook jouw gemeente kan starten

Het verhaal van Tongeren-Borgloon toont dat je geen groot team of onbeperkt budget nodig hebt om werk te maken van lokaal voedselbeleid. Een eerste overzicht van wat er al gebeurt, enkele haalbare ambities en sterke partners kunnen volstaan om te beginnen.

De engagementsverklaring is daarbij een concrete eerste stap: ze brengt initiatieven samen, geeft richting en maakt van voedselbeleid een gedeelde ambitie binnen het lokaal bestuur.

Lees hier alles over de engagementsverklaring en het worden van een Voedselgemeente.