Hoe ondersteun je als lokaal bestuur scholen bij een gezond, duurzaam en toegankelijk voedselaanbod? Scholen beïnvloeden het voedingspatroon van kinderen, van maaltijden en tussendoortjes tot initiatieven zoals soep- of fruitprojecten. Een brede aanpak rond voeding maakt écht het verschil, van gezondheid tot inclusie en verbondenheid. Deze themawijzer geeft je een volledig overzicht van informatiebronnen, praktische stappen en praktijkcases om in jouw gemeente samen met scholen aan de slag te gaan.
1. Take-aways uit het Online lab over Voeding op school van 16/09/2025
In deze praktische gids ontdek je de richtlijnen voor elk type voedingsaanbod, hoe je dit concreet kan toepassen op school en op welke manier je voeding kan verankeren in het lokale beleid, zowel inhoudelijk als financieel. Daarnaast vind je er succesfactoren met duidelijke do’s en don’ts, handige tools en ondersteunend materiaal. De bundel brengt ook 20 inspirerende praktijkvoorbeelden samen die tonen hoe andere scholen het aanpakken.
Deze publicatie is een samenwerking van Rikolto, Gezondheidsmakers en Vlaams Instituut Gezond Leven vzw, in opdracht van het Departement Zorg van de Vlaamse overheid.
3. Waar vind je financiering en ondersteuning?
Scholen of lokale besturen die vragen hebben rond het uitwerken van hun voedingsaanbod of lokaal ondersteuningsreglement kunnen Rikolto contacteren via helpdesk@rikolto.org.
Organisaties die je met educatieve materialen, een netwerk, evenementen e.a. zaken kunnen ondersteunen:
Oog voor lekkers: lokale besturen kunnen een smulpakket downloaden voor de promotie van gezonde voeding of scholen helpen met de administratieve ondersteuning van Oog voor Lekkers. Dit aanbod kan ook gecombineerd worden met de projectoproep 'Gezonde voeding op school' en met andere initiatieven zoals bijvoorbeeld 'Brooddoosnodig'. Is er iets niet duidelijk? Geen zorgen: de infolijn helpt je graag verder via 02 214 48 48 (werkdagen 09u00-12u00 en 13u00-16u30) of via info@lv.vlaanderen.be (onderwerp: Oog voor Lekkers).
Brooddoosnodig: netwerk voor scholen en partners die actie ondernemen rond dit thema
Gezondheidsmakers: Wil je werk maken van een (preventief) gezondheidsbeleid op school? Gezondheidsmakers helpt je op weg met educatieve materialen, advies en doorverwijzing naar de juiste partners.
Burgerbudget (participatief budget): Stad Genk startte het Bokes & Soep-project via een participatief budget. Dit mechanisme laat toe om snel lokale middelen te mobiliseren zonder te wachten op een projectoproep.
Lokale trekker als onmisbare schakel: Uit de praktijk blijkt dat projecten rond schoolvoeding maar duurzaam worden wanneer er een lokale trekker of coördinator is die het initiatief draagt, verbindt en opvolgt. Dat kan een medewerker van het lokaal bestuur zijn, een welzijnsorganisatie of een betrokken vzw — maar het moet een aanspreekpunt zijn dat de verschillende partners (school, leverancier, bestuur, ouders) met elkaar verbindt.
4. Inspirerende praktijkcases
Scholenplatorm Neteland zet zich in voor gezonde scholen - 18/01/23
Een cruciaal aandachtspunt bij schoolvoeding is het zogenoemde ontzorgingsprincipe: initiatieven slagen het best wanneer ze scholen ontlasten in plaats van extra taken opleggen. Stad Genk werkt samen met externe partners om soep te laten bereiden en leveren op school. Bij Bokes & Soep bleek in de praktijk o.a. soep of maaltijden extern bereiden en leveren, leverancier die zelf instaat voor afwas en materiaal & de coördinatie buiten het schoolteam, de belangrijkste factoren omte ontzorgen en zo draagvlak te creëren bij directies en leerkrachten.
Brooddoosnodig: een netwerk voor scholen en partners dat structureel actie onderneemt wanneer kinderen met een lege of nutritioneel ontoereikende brooddoos naar school komen. Het initiatief werkt via donaties en lokale partnerschappen en is actief in meerdere Vlaamse steden en gemeenten.
Een holistische aanpak biedt het meeste resultaat. De Whole School Food Approach onderscheidt 4 pijlers. Pas als alle vier pijlers samenkomen ontstaat een duurzame gedragsverandering bij kinderen:
(1) Aanbod — wat staat er op het menu en wat is beschikbaar als tussendoortje;
(2) Educatie — actieve kennismaking met voedsel en productie;
(3) Schoolomgeving — de fysieke en sociale context die gezonde keuzes ondersteunt;
(4) Beleid — een gedragen voedingsvisie op school- en bestuursniveau.
bijdragen rond dit thema
Deze artikelen verschenen eerder op deze website over het thema