Hoe kan je als lokaal bestuur biologische voeding een sterkere plek geven in het lokale voedselsysteem? Biologische landbouw draagt bij aan een voedselsysteem waarin bodem, biodiversiteit en dierenwelzijn centraal staan. Lokale besturen kunnen biologische landbouw versterken en biologische voeding dichter bij inwoners brengen via hun aankoopbeleid, publieke gronden en samenwerkingen met scholen, grootkeukens, landbouwers, horeca en buurgemeenten.
Waar begin je, welke instrumenten heb je voorhanden, en wie kan je helpen? Deze themawijzer bundelt betrouwbare informatiebronnen, praktische handvatten en inspirerende voorbeelden om in jouw gemeente rond biologische voeding aan de slag te gaan.
.jpg)

Biologische landbouw moet voldoen aan specifieke wettelijke regels van de Europese biowetgeving om het Europese bio-logo te mogen dragen. Dit logo garandeert dat een product voldoet aan strenge voorwaarden voor productie, verwerking, transport en opslag. Een erkende controle-instantie ziet erop toe dat deze regels worden nageleefd. Daarom worden producenten minstens één keer per jaar gecontroleerd. Daarnaast houdt biologische landbouw rekening met het milieu, de gezondheid van de bodem en planten, het dierenwelzijn en de gezondheid van mensen.
Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) vat deze principes samen onder vijf pijlers:
Wie meer wil weten over deze pijlers kan terecht op de pagina van VLAM Alles over bio. Op de Biofiches kan je per product nagaan wat bio zo specifiek maakt en wat de wettelijke garanties van het biolabel zijn.
Daarnaast biedt BioForum ook meer informatie over de vier centrale principes van biologische landbouw, zoals uitgelegd in de inspiratiegids: 'Meer bio in je beleid'.
Volgens het Agentschap Landbouw & Zeevisserij steeg het aantal biologische landbouwbedrijven in Vlaanderen in 2025 tot 639. Samen goed voor 1,7% van het totale landbouwareaal. Daarnaast toont het rapport van VLAM over het verbruik van biologische voeding in België in 2025 dat het marktaandeel van bio tot 4,0% steeg. Ondanks de stijgende trend, is er nog veel potentieel om als lokaal bestuur bij te dragen aan het versterken van biologische landbouw en -voeding.
Voor lokale besturen kan biologische landbouw een manier zijn om verschillende beleidsdoelstellingen met elkaar te verbinden:
Er zijn verschillende hefbomen waarmee lokale besturen aan de slag kunnen om biologische voeding te stimuleren. We zetten er enkele op een rijtje die kunnen dienen als inspiratie om de eerste stappen te zetten.
Als lokaal bestuur bepaal je best zelf waar je begint om biologische voeding meer te integreren in het beleid. Kies een hefboom om op te focussen of stel een lijst op met enkele concrete en haalbare acties.
Ga op onderzoek om te weten te komen welke ruimte er is binnen aanbestedingen om biologische producten aan te kopen.
Denk aan:
Tip: zoek eens naar bioleveranciers of bioboeren. Een overzicht vind je in de Biobedrijvengids.

Mits slim aangepakt, kunnen kleine stappen vaak kostenneutraal worden gezet. Ga met bio aan de slag op basis van de mogelijkheden binnen het bestuur. Zet kleine stappen en schaal later op. Communiceer over de stappen die je zet op vlak van biologische voeding.
Je kan het aankopen van biologische producten ook stimuleren via concessies die je gunt (bvb. cultuurcentrum).
Handige tools om hierbij te helpen zijn:
Lokale besturen zijn soms eigenaar van landbouwgronden die ze kunnen inzetten voor de productie van biologische voeding.
Denk aan:
Voor meer informatie en ondersteuning bij je publieke grondbeleid kan je ook terecht bij De Landgenoten. Hun pagina: Publieke landbouwgronden zet je verder op weg.
Voor scholen zijn al heel wat (gratis) tools uitgewerkt om met bio aan de slag te gaan.
Denk aan:
○ Video’s op kindermaat die bio uitleggen:

Lespakket bio - derde graad lager onderwijs - YouTube
○ Gratis educatief pakket basisonderwijs:
Lespakket bio voor lager onderwijs (3e graad) | Alles over bio
○ Wedstrijd voor klassen rond bio:
Wedstrijd: maak een bioaffiche en win! | Alles over bio
Meer info op de website van Boerenwijs.
Deze biobedrijven krijgen met veel plezier een klas op bezoek: Biobedrijvengids.
Lokale besturen kunnen mee helpen bouwen aan een keten waarin biologische producten lokaal geproduceerd en afgezet kunnen worden.
Dit kunnen ze doen door:
Tip: werk samen met omliggende gemeentes als het lokaal aanbod te klein is.

Een omschakeling naar biologische landbouw vraagt tijd, kennis en investeringen. Dit moet doordacht worden aangepakt. Lokale besturen kunnen een verbindende en faciliterende rol opnemen door bvb. netwerkmomenten, infoavonden of cursussen te organiseren.
Interessante partners hierbij:
○ BioZoektBoer – gratis advies voor landbouwers die geïnteresseerd zijn in de omschakeling naar biologische landbouw.
○ Landwijzer - tweejarig opleidingstraject biologische landbouw.
○ Zowel bij NAC als AgroCampus vindt je opleidingen tot biolandbouwer voor mensen met voorkennis van landbouw.
○ Biobedrijfsnetwerken - Elke geïnteresseerde bioboer is welkom om samen met collega's, voorlichters en onderzoekers
kennis en ervaring uit te wisselen. Biobedrijfsnetwerken staan ook open voor ‘beginners’, of je nu boer in
omschakeling bent of een jonge starter.
○ CSA-netwerk - het netwerk van bioboeren die werken met Community Supported Agriculture.
○ Landbouw- en sectororganisaties rond bio:
■ BioForum
■ ABS
■ VAC
○ Coördinatiecentrum praktijkgericht onderzoek en voorlichting Biologische Teelt (CCBT)
Je vindt er praktijkinformatie op maat van de landbouwer. Via de website, de nieuwsbrief BIOpraktijk en voorlichtingsacties worden proefresultaten van Vlaams praktijkonderzoek bekendgemaakt.
○ Het Living Lab Agro-Ecologie en Biologische Landbouw, ook wel LLAEBIO, is een netwerk voor iedereen die zich wil inzetten voor de verdere ontwikkeling van agro-ecologie en biologische landbouw in Vlaanderen.
Een andere optie om bioboeren te ondersteunen is bijdragen aan de kosten voor opleidingen. Stad Mechelen betaalde zo de kosten voor een opleiding biologische landbouw van Landwijzer terug.
Biologische voeding is een thema dat raakt aan verschillende beleidsgebieden: gezondheidsbeleid, milieu- en klimaatbeleid, aankoop- en grondbeleid. Juist daarom is het belangrijk dat bio gekoppeld wordt aan bestaand beleid. Hiervoor moeten collega’s uit verschillende diensten mee aan boord zijn. Een breed draagvlak binnen je bestuur geeft de beste slaagkansen.
Een voorbeeld van hoe biologische landbouw kan gebruikt worden om verschillende beleidsdoelstellingen te halen vinden we in Kortrijk en Wellen. Deze lokale besturen bezitten natuurgebieden die nood hebben aan begrazing en werken hiervoor samen met biologische veehouderij. Zo helpen ze ook bij het behalen van doelstellingen binnen bvb. milieu- en klimaatbeleid zoals het bevorderen van biodiversiteit en verbeteren van bodemkwaliteit.
Zichtbare voorbeelden als deze, over hoe bio een win-win kan creëren, helpen om het draagvlak voor het werken rond bio binnen je lokaal bestuur te vergroten.
Deze artikelen verschenen eerder op deze website over het thema